Стихи

Ад прадзедаў спакон вякоў Мне засталася спадчына; Паміж сваіх і чужакоў Яна мне ласкай матчынай. Аб ёй мне баюць казкі-сны Вясеннія праталіны, І лесу шэлест верасны, І ў полі дуб апалены. Аб ёй мне будзіць успамін На ліпе бусел клёкатам І той стары амшалы тын, Што лёг ля вёсак покатам; І тое нуднае ягнят Бляянне-зоў на пасьбішчы, І крык вароніных грамад На могілкавым кладзьбішчы. І ў белы дзень, і ў чорну ноч Я ўсцяж раблю агледзіны, Ці гэты скарб не збрыў дзе проч, Ці трутнем ён не з’едзены. Нашу яго ў жывой душы, Як вечны светач-полымя, Што сярод цемры і глушы Мне свеціць між вандоламі. Жыве з ім дум маіх сям’я І сніць з ім сны нязводныя... Завецца ж спадчына мая Ўсяго Старонкай Роднаю.

Па-над белым пухам вішняў, Быццам сіні аганёк, Б’ецца, ўецца шпаркі, лёгкі Сінякрылы матылёк. Навакол усё паветра Ў струнах сонца залатых, – Ён дрыжачымі крыламі Звоніць ледзьве чутна ў іх. І ліецца хваляй песьня, – Ціхі, ясны гімн вясьне. Ці ня сэрца напявае, Навявае яго мне? Ці ня вецер гэта звонкі Ў тонкіх зёлках шапаціць? Або мо сухі, высокі Ля ракі чарот шуміць? Не паняць таго ніколі, Не разьведаць, не спазнаць: Не даюць мне думаць зыкі, Што ляцяць, дрыжаць, зьвіняць. Песьня врецца і ліецца На раздольны, вольны сьвет. Але хто яе пачуе? Можа, толькі сам паэт.

О Беларусь, мая шыпшына, зялёны ліст, чырвоны цвет! У ветры дзікім не загінеш, чарнобылем не зарасцеш. Пялёсткамі тваімі стану, на дзіды сэрца накалю. Тваіх вачэй — пад колер сталі — праменне яснае люблю. Ніколі пройме з дзікім ветрам не развіваць дзявочых кос. Імкнешся да Камуны Свету, каб радасць красавала скрозь. Варожасць шляху не зачыніць: у перашкодах дух расце. О Беларусь, мая шыпшына, зялёны ліст, чырвоны цвет!

Моя родная Беларусь Я здесь живу, тобой горжусь. Люблю людей, что здесь живут И Белорусами зовут. Нет краше в мире ничего Родного места моего. Здесь мир, уют и благодать Здесь не умеют враждовать. Здесь каждый дом — родная дверь Здесь вольно дышится, поверь. Леса, прозрачные озера Увидишь, лишь окинь все взором. Я здесь родился, здесь живу Я здесь во сне и наяву. На всей земле она одна Моя любимая страна.

Мой родны кут, як ты мне мілы!.. Забыць цябе не маю сілы! Не раз, утомлены дарогай, Жыццём вясны мае убогай, К табе я ў думках залятаю І там душою спачываю. О, як бы я хацеў спачатку Дарогу жыцця па парадку Прайсці яшчэ раз, азірнуцца, Сабраць з дарог каменні тыя, Што губяць сілы маладыя, – К вясне б маёй хацеў вярнуцца. Вясна, вясна! Не для мяне ты! Не я, табою абагрэты, Прыход твой радасны спаткаю, – Цябе навек, вясна, хаваю. Назад не прыйдзе хваля тая, Што з быстрай рэчкай уплывае. Не раз яна, зрабіўшысь парам, На крыллях сонца дойдзе к хмарам Ды йзноў дажджом на рэчку сыдзе – Ніхто з граніц сваіх не выйдзе, З законаў, жыццем напісаных, Або на дол спадзе ў туманах. Але хто нам яе пакажа? На дол вадой ці снегам ляжа? Не вернешся, як хваля тая, Ка мне, вясна ты маладая!.. Вось як цяпер, перада мною Ўстае куточак той прыгожа, Крынічкі вузенькая ложа І елка ў пары з хваіною, Абняўшысь цесна над вадою, Як маладыя ў час кахання, Ў апошні вечар расставання. І бачу лес я каля хаты, Дзе колісь весела дзяўчаты Спявалі песні дружным хорам, З работ ідучы позна борам. Нясліся зыкі песень здольных, Ў лясах раз-пораз адбівалісь, І ім узгоркі адклікалісь, І радасць біла ў песнях вольных. А хвоі, елкі векавыя Пад зыкі песень маладыя Маўчком стаялі ў нейкай думе, І ў іх ціхусенечкім шуме Няслось вячэрняе маленне Ўгару, святое аддаленне.

Дагарэў за брамай небакрай, Месяц паміж воблачкаў плыве. Выйду зноў, як у мінулы май, Басанож прайдуся па траве. Дымная, сцюдзёная раса, Цёмныя ў траве ад ног сляды. А такога рослага аўса Я не бачыў доўгія гады. Бач, хмызы спляліся, як павець, Светлякі мігцяць, гараць святлей. Перад тым як звонка ў лозах пець, Прачышчае горла салавей. Лашчыцца трава да босых ног. З дальніх паплавоў плыве ракой Ледзь прыкметны сумны халадок — Подых юні ўходзячай маёй. Паімчаць за ёю наўздагон? — Хоць і схопіш — усё адно падман. Дзе каханне тых мінулых дзён — Весніх паркаў бэзавы туман? Нават шкадаванне — дзе яно? Зноў вясна, і жаль знікае зноў. (Так губляюць пах перад вясной Ссохлыя сцябліны палыноў.) Ціха цмокае у сне рака. О, як добра, як прыгожа жыць! Раска, як русалчына луска, На вадзе ад месяца гарыць. А вакол травіцы роснай рай І бярозак белая сям’я. Мой чароўны беларускі край, Бацькаўшчына светлая мая!